İçindekiler (15 bölüm)
- I. Sigorta eksperlik mesleğinin görünmeyen iş gücü ve mevcut yapısal sorun
- II. Sigorta eksperlik ofisi teknik personelinin mevzuatta tanımlanması
- III. Teknik personel için zorunlu mesleki sicil ve levha sistemi oluşturulması
- IV. Sigorta eksperliği sınavına girişte mesleki deneyim şartı getirilmesi
- V. Beş yıl çalışan üniversite mezunlarına Sigorta Eksper Asistanı unvanı verilmesi
- VI. Kıdemli eksper asistanlarına sınavsız veya kolaylaştırılmış eksperliğe geçiş imkânı tanınması
- VII. Sigorta eksper asistanlarının mahkeme bilirkişiliğine başvuru haklarının güçlendirilmesi
- VIII. Hasar danışmanlığı mesleki statüsünün oluşturulması
- IX. Teknik personelin istihdam ve sosyal haklarının güvence altına alınması
- X. Sigorta eksperlik ofislerinde personel niteliklerinin ve görev sınırlarının standartlaştırılması
- XI. Dış hizmet sağlayıcıları karşısında eksperlik ofisi çalışanlarının mesleki haklarının korunması
- XII. Geçmiş mesleki deneyimlerin tanınması ve geçiş hükümleri
- XIII. Mesleki temsil ve ortak çalışma komisyonu oluşturulması
- XIV. Hukuki dayanak ve düzenleme ihtiyacı
- XV. Sonuç ve talep
Bugün sigorta eksper ofis çalışanlarının mesleki statüsünün güçlendirilmesi, eksperlik ofisinde çalışan personellerin kayıt altına alınması, mesleki yeterliliğinin belgelendirilmesi ve kariyer basamaklarının oluşturulması amacıyla hazırlanan düzenleme önerimiz Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumuna (SEDDK) iletilmiştir.
Meslektaşlarımızın bu dilekçeyi kendi e-Devlet hesaplarından CİMER'e ulaştırmaları rica olunur.
SEDDK'ya iletilen düzenleme talebi dilekçesi (8 sayfa)PDF, 2,6 MB · İndir
Dilekçenin tam metni aşağıdadır.
Muhatap: Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu Başkanlığı, Ankara
Başvuran: Sigorta Eksper Asistanları Derneği Başkanlığı
Temsilci: Murat Örs, Yönetim Kurulu Başkanı
Konu: Hazırlanması gündemde bulunan Sigorta Hasar Yönetmeliği ve ilgili sigortacılık mevzuatı kapsamında, sigorta eksperlik ofislerinde çalışan teknik personelin mesleki statülerinin yasal güvenceye kavuşturulması, mesleki sicil ve levha sistemine dâhil edilmeleri, kariyer basamaklarının oluşturulması, eksperliğe geçişlerinin düzenlenmesi, mesleki kazanımlarının tanınması ve sosyal, ekonomik ve hukuki haklarının güvence altına alınmasına ilişkin düzenleme taleplerimizdir.
I. Sigorta eksperlik mesleğinin görünmeyen iş gücü ve mevcut yapısal sorun
Sigortacılık sektörü, ülkemizin ekonomik güvenlik sisteminin önemli unsurlarından biridir. Bu sistem içerisinde sigorta eksperleri, meydana gelen hasarların nedenlerinin, niteliklerinin ve miktarlarının tespitinde kamu yararına hizmet etmektedir.
Ancak sigorta eksperliği faaliyetlerinin sürdürülebilirliği yalnızca ruhsat sahibi sigorta eksperlerinin çalışmalarıyla sağlanmamaktadır.
Ülkemizin farklı bölgelerinde faaliyet gösteren sigorta eksperlik ofislerinde binlerce çalışan; hasar dosyalarının hazırlanması, hasar belgelerinin incelenmesi, onarım süreçlerinin takibi, hasar maliyetlerinin değerlendirilmesine yönelik ön çalışmalar, sigorta poliçelerinin analizi, teknik verilerin hazırlanması, raporlama ve operasyonel süreçlerde görev yapmaktadır.
Bu çalışanlar, uzun yıllara dayanan deneyimleri sonucunda sigorta eksperliği faaliyetlerinin teknik, idari ve operasyonel süreçlerinde önemli mesleki bilgi ve birikim kazanmaktadır.
Buna karşın mevcut sistem içerisinde eksperlik ofislerinde görev yapan çalışanların:
- Mesleki tanımları ve unvanları yeterli açıklıkta düzenlenmemiştir.
- Bağımsız olarak doğrulanabilir bir mesleki sicil sistemleri bulunmamaktadır.
- Mesleki kıdemleri ve teknik uzmanlıkları yeterince belgelendirilememektedir.
- Meslek içerisinde yükselmelerini sağlayacak açık kariyer basamakları oluşturulmamıştır.
- Uzun yıllar edinilen uygulamalı deneyim, eksperlik mesleğine geçişte yeterince değerlendirilememektedir.
- Mesleki yeterliliklerini resmî olarak ortaya koyabilecekleri standart bir belgelendirme sistemi bulunmamaktadır.
- Mesleki gelişim ve sürekli eğitim imkânları kurumsal bir yapıya kavuşturulmamıştır.
Bu durum yalnızca çalışanlar bakımından hak kaybı oluşturmamakta, aynı zamanda sigortacılık sektöründe yetişmiş insan kaynağının korunmasını da güçleştirmektedir.
Sigorta eksperlik ofislerinde 10, 15, hatta 20 yıl boyunca görev yapmış, çok sayıda hasar dosyasının teknik ve operasyonel süreçlerinde çalışmış kişilerin mesleki birikimlerinin resmî olarak tanınmaması, sektörün kurumsallaşması ve mesleki uzmanlaşma bakımından önemli bir eksikliktir.
Derneğimizin temel talebi, sigorta eksperliği mesleğinin yetki ve bağımsızlığına müdahale edilmesi değil; bu mesleğin yürütülmesinde görev alan yetişmiş teknik personelin de hukuken tanınan bir mesleki statüye kavuşturulmasıdır.
Bu kapsamda aşağıda açıklanan düzenlemelerin hazırlanması talep edilmektedir.
II. Sigorta eksperlik ofisi teknik personelinin mevzuatta tanımlanması
Hazırlanması gündemde bulunan Sigorta Hasar Yönetmeliği'nin tanımlar bölümüne aşağıdaki mesleki unvanların eklenmesini talep ediyoruz.
1. Sigorta Eksperlik Ofis/Büro Personeli
Bir sigorta eksperinin veya eksperlik şirketinin bünyesinde istihdam edilen; hasar dosyalarının hazırlanması, teknik belge ve veri incelemesi, dosya organizasyonu, hasar süreçlerinin takibi, raporlamaya yönelik hazırlık işlemleri ve mevzuatın izin verdiği diğer yardımcı faaliyetlerde görev alan, mesleki sicile kayıtlı kişidir.
2. Sigorta Eksperi Teknik Personeli
Sigorta eksperlik ofisinde en az beş yıl fiilen çalışmış, yükseköğretim mezunu olan, belirlenen mesleki yeterlilik ve eğitim şartlarını tamamlayan, yeterliliği yetkili kurum tarafından belgelendirilen ve eksper gözetiminde ileri düzey teknik ve operasyonel görevler üstlenebilen kişidir.
3. Sigorta Eksper Asistanı
Sigorta eksperlik ofislerinde en az on yıl fiilen çalışmış, mesleki eğitim ve yeterlilik şartlarını tamamlamış, belirli uzmanlık alanlarında ileri düzey deneyimini belgelendirmiş kişidir.
Bu unvanlara sahip çalışanların görev, yetki, sorumluluk ve çalışma sınırlarının mevzuatta açıkça düzenlenmesi gerekmektedir.
Özellikle bu unvanların sigorta eksperliği ruhsatı yerine geçmediği ve ruhsat gerektiren bağımsız ekspertiz faaliyetlerine kendiliğinden yetki vermediği açıkça belirlenmelidir.
III. Teknik personel için zorunlu mesleki sicil ve levha sistemi oluşturulması
Sigorta eksperlik ofislerinde çalışan teknik personelin, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği bünyesinde, TOBB Sigortacılık Müdürlüğü ve Sigorta Eksperleri İcra Komitesi ile koordineli yürütülecek ayrı bir mesleki sicil sistemine kaydedilmesini talep ediyoruz.
Bu kapsamda:
- Her teknik personele şahsına özgü, değişmeyen bir mesleki sicil numarası verilmelidir.
- Personelin mesleğe başlama tarihi, çalıştığı eksperlik ofisleri, toplam çalışma süresi ve uzmanlık alanları kayıt altına alınmalıdır.
- Sicil kaydı, personelin işyerinden ayrılmasıyla silinmemeli; yeni işyerinde aynı sicil numarasıyla devam etmelidir.
- Personelin tamamladığı eğitimler, mesleki yeterlilik belgeleri ve kazanmış olduğu unvanlar kayıt altına alınmalıdır.
- Çalışanların sicil bilgilerini e-Devlet üzerinden görüntüleyebilmeleri ve resmî mesleki faaliyet belgesi alabilmeleri sağlanmalıdır.
- Sicile kayıtlı personelin hangi eksperlik şirketinde çalıştığının yetkili kurumlar tarafından doğrulanabilmesi mümkün olmalıdır.
Kurulmasını talep ettiğimiz bu sicil sistemi, ruhsat sahibi sigorta eksperlerinin mevcut levhasından hukuken ayrı olarak yapılandırılmalıdır.
Böylece sigorta eksperlik ofislerinde çalışan teknik personelin mesleki geçmişi, kişisel beyanlara veya yalnızca işveren kayıtlarına bağlı kalmaksızın kurumsal olarak doğrulanabilir hâle gelecektir.
IV. Sigorta eksperliği sınavına girişte mesleki deneyim şartı getirilmesi
Sigorta eksperliği, yalnızca teorik bilgiyle yürütülebilecek bir faaliyet değildir.
Eksperlik mesleğinin gerektirdiği teknik değerlendirme yeteneği; hasar süreçlerinin bilinmesi, mevzuatın uygulanması, sahadaki işleyişin öğrenilmesi ve uzun süreli mesleki deneyimle gelişmektedir.
Bu nedenle sigorta eksperliği sınavına giriş koşullarının yeniden değerlendirilmesini talep ediyoruz.
Temel önerimiz, sigorta eksperliği sınavına başvuracak kişilerin en az iki yıl sigorta eksperlik ofisinde fiilen çalışmış olmalarıdır.
Ancak mesleğin farklı uzmanlık dalları bulunduğundan, bu iki yıllık deneyim şartına eşdeğer sayılabilecek sigortacılık, mühendislik, teknik hasar incelemesi ve diğer ilgili mesleki faaliyetlerin objektif ölçütlerle belirlenmesi mümkündür.
Bu düzenlemenin:
- Mesleğe uygulamalı deneyimi bulunan kişilerin kazandırılması,
- Eksperlik mesleğinin niteliğinin yükseltilmesi,
- Eksperlik ofislerinde çalışanların mesleki kariyer fırsatlarının artırılması,
- Teorik bilgi ile pratik deneyim arasındaki farkın azaltılması,
- Hatalı hasar değerlendirmelerinin önlenmesi
bakımından önemli katkılar sağlayacağı kanaatindeyiz.
Mevcut eksperlik sınavı ve ruhsatlandırma koşullarının kanunla güvence altına alınmış bölümleri bakımından gerekli kanuni değişikliklerin de hazırlanmasını talep ediyoruz.
V. Beş yıl çalışan üniversite mezunlarına Sigorta Eksper Asistanı unvanı verilmesi
Eksperlik ofislerinde fiilen en az beş yıl çalışmış ve üniversite mezunu olan kişilere, mesleki yeterlilik değerlendirmesinden geçirilmek suretiyle Sigorta Eksper Asistanı unvanı verilmesini öneriyoruz.
Bu statüye kabul için aşağıdaki koşulların esas alınmasını talep ediyoruz:
- En az ön lisans mezunu olmak.
- Sigorta eksperlik ofislerinde en az beş yıl sigortalı ve fiilen çalışmış olmak.
- Mesleki sicile kayıtlı olmak.
- Hasar yönetimi, sigortacılık mevzuatı, mesleki etik ve ilgili teknik branşlarda tamamlayıcı eğitimlere katılmak.
- Mesleki yeterlilik değerlendirmesini başarıyla tamamlamak.
Lisans mezunları için ileri uzmanlık ve kariyer geçişlerinde ayrıca avantajlı düzenlemeler yapılması da değerlendirilmelidir.
Bu unvanın mesleki tanınırlık sağlaması, çalışanların kariyer ilerlemesinde kullanılabilmesi ve aşağıdaki ileri mesleki haklara başvuru imkânı vermesi talep edilmektedir.
VI. Kıdemli eksper asistanlarına sınavsız veya kolaylaştırılmış eksperliğe geçiş imkânı tanınması
Sigorta eksperlik ofislerinde uzun yıllar fiilen görev yapmış, üniversite mezunu ve mesleki yeterliliği belgelenmiş çalışanların, eksperlik mesleğine geçişte diğer adaylarla tamamen aynı değerlendirme sistemine tabi tutulması hakkaniyetli sonuçlar doğurmayabilmektedir.
Bu nedenle alternatifli bir geçiş modeli öneriyoruz.
Birinci model: Tamamlama eğitimi ile sınavsız geçiş
En az beş yıl fiilî deneyime sahip, lisans mezunu, Sigorta Eksper Asistanı unvanını kazanmış ve mesleki yeterliliğini belgelendirmiş kişilerin;
- Sigortacılık mevzuatı,
- Eksperlik meslek kuralları,
- Hasar değerlendirme yöntemleri,
- Mesleki bağımsızlık,
- Raporlama standartları,
- Mesleki sorumluluk ve etik
konularında tamamlayıcı eğitim programına katılarak, eğitimin sonunda yapılacak yeterlilik değerlendirmesi sonucunda eksperlik ruhsatı almaya hak kazanabilmeleri için özel bir geçiş sistemi oluşturulmasını talep ediyoruz.
Bu modelin uygulanabilmesi için gerekli kanuni düzenlemelerin yapılması önerilmektedir.
İkinci model: Mesleki deneyim sahiplerine özel yeterlilik sınavı
Sınavsız geçişin uygun görülmemesi durumunda, en az beş yıllık mesleki deneyimi ve ilgili yükseköğretim mezuniyeti bulunan Sigorta Eksper Asistanlarına, genel eksperlik sınavından ayrı veya muafiyetler içeren özel bir mesleki yeterlilik sınavına girme hakkı tanınmasını talep ediyoruz.
Bu kişiler bakımından:
- Belgelendirilmiş fiilî mesleki deneyimin staj hesabında dikkate alınması,
- Daha önce edinilen mesleki eğitimlerin tanınması,
- Genel nitelikteki bazı eğitim modüllerinden muafiyet sağlanması,
- Uzmanlık alanına yönelik uygulamalı yeterlilik değerlendirmesi yapılması
önerilmektedir.
Üçüncü model: On yıllık deneyime sahip çalışanlara özel geçiş hakkı
En az on yıl eksperlik ofisinde çalışmış, lisans mezunu ve mesleki yeterlilik belgesine sahip çalışanlar için daha kapsamlı bir geçiş modeli oluşturulmalıdır.
Bu kişilere, kanuni düzenleme yapılması şartıyla, belirli bir geçiş döneminde tamamlayıcı eğitim ve mesleki değerlendirme yoluyla eksperlik ruhsatına başvuru hakkı verilmesini talep ediyoruz.
Buradaki amacımız mesleki yeterlilik ölçütlerinin kaldırılması değil, yıllar içerisinde edinilmiş gerçek ve doğrulanabilir deneyimin mesleğe girişte karşılık bulmasıdır.
VII. Sigorta eksper asistanlarının mahkeme bilirkişiliğine başvuru haklarının güçlendirilmesi
Sigorta eksperlik ofislerinde uzun yıllar çalışan teknik personel; araç hasar tespiti, onarım yöntemleri, araç değerleme, değer kaybı, sigorta poliçeleri, hasar yönetimi ve ilgili teknik inceleme süreçlerinde önemli bir uzmanlık birikimine sahip olabilmektedir.
Bununla birlikte çalışanların mesleki deneyimlerini kanıtlayabilecekleri resmî bir meslek sicilinin ve standart yeterlilik belgesinin bulunmaması, bilirkişilik başvurularında mesleki uzmanlıklarının değerlendirilmesini güçleştirebilmektedir.
Bu nedenle:
- En az beş yıllık fiilî deneyimi bulunan ve Sigorta Eksper Asistanı unvanını kazanmış kişilerin, uzmanlık alanlarına uygun bilirkişilik başvurularında kullanabilecekleri resmî mesleki faaliyet belgesi düzenlenmelidir.
- Bu unvanın, ilgili bilirkişilik alt uzmanlık alanları bakımından mesleki yeterliliği destekleyen bir belge olarak değerlendirilmesi sağlanmalıdır.
- Adalet Bakanlığı Bilirkişilik Daire Başkanlığı ile ortak çalışma yürütülerek, eksper asistanlarının fiilî çalışma deneyimlerinin nasıl belgelendirileceği standartlaştırılmalıdır.
- Mesleki deneyimi bulunan kişilerin, alanlarına uygun diploma ve diğer yeterlilik şartlarını karşılamaları hâlinde bilirkişilik başvurularında objektif şekilde değerlendirilmeleri sağlanmalıdır.
- Hasar yönetimi, araç değerleme, hasar tespiti, araç değer kaybı ve mahrumiyet bedeli/kazanç kaybı konularında uzmanlık eğitimleri oluşturulmalıdır.
Talebimiz, bilirkişilik mevzuatında öngörülen şartları taşımayan kişilerin doğrudan bilirkişi olarak atanması değildir.
Talebimiz, yıllarca sigorta hasar süreçlerinde fiilen görev yapmış ve mesleki yetkinliğini belgelendirmiş kişilerin deneyimlerinin resmî olarak tanınması ve bilirkişilik başvurularında dikkate alınabilmesidir.
Bu konuda gerekli görülmesi hâlinde Adalet Bakanlığı ile müşterek mevzuat çalışması yapılmasını talep ediyoruz.
VIII. Hasar danışmanlığı mesleki statüsünün oluşturulması
Sigorta sektöründe hasar sonrası süreçler, yalnızca zarar miktarının belirlenmesiyle sınırlı değildir.
Hasar dosyalarının oluşturulması, poliçe teminatlarının açıklanması, belge süreçlerinin takibi, onarım organizasyonu, tazminat süreçlerine ilişkin bilgilendirme ve hasar yönetiminin koordinasyonu gibi birçok faaliyet uzmanlık gerektirmektedir.
Bu nedenle belirli mesleki deneyim ve eğitim şartlarını taşıyan eksper asistanlarına, Hasar Yönetim Danışmanı unvanını kazanma imkânı tanınmasını talep ediyoruz.
Bu unvana sahip kişilerin mevzuatla açıkça tanımlanacak sınırlar içerisinde:
- Hasar dosyası hazırlama ve süreç takibi,
- Sigorta poliçesi ve teminatları hakkında teknik bilgilendirme,
- Sigortalıların hasar başvuru süreçlerine ilişkin yönlendirilmesi,
- Onarım ve hasar operasyonlarının organizasyonu,
- Kurumsal filoların hasar süreçlerine ilişkin danışmanlık,
- Hasar dosyalarının teknik ve idari koordinasyonu,
- Tazminat başvurularında gerekli belge ve süreçlerin açıklanması
gibi hizmetleri sunabilmeleri önerilmektedir.
Bununla birlikte hasar danışmanlığı faaliyetinin; ruhsatlı sigorta eksperlerine özgü bağımsız ekspertiz, avukatlara özgü hukuki temsil ve diğer mevzuatla yetkilendirilmiş mesleklere ait faaliyetlerin yerine geçmemesi açıkça düzenlenmelidir.
Gerekli kanuni altyapının hazırlanması koşuluyla, bu mesleki unvana sahip kişilerin danışmanlık hizmeti sunabilecekleri işletmeler kurabilmelerine yönelik esasların belirlenmesini de talep ediyoruz.
IX. Teknik personelin istihdam ve sosyal haklarının güvence altına alınması
Mesleki statünün oluşturulmasının yalnızca unvan ve sicil sistemiyle sınırlı kalmaması gerektiğini düşünüyoruz.
Sigorta eksperlik ofislerinde çalışan personelin çalışma koşullarının da mesleğin gerektirdiği sorumluluklarla uyumlu hâle getirilmesi zorunludur.
Bu doğrultuda aşağıdaki düzenlemelerin hazırlanmasını talep ediyoruz.
1. Mesleki kıdem ve ücret sınıflandırması
Teknik personelin mesleki yeterlilik ve deneyimine göre kademelendirilmesini; teknik personel, eksper asistanı ve kıdemli eksper asistanı gibi unvanlar için sektörel asgari ücret tavsiyeleri hazırlanmasını öneriyoruz.
Bağlayıcı mesleki ücret tabanlarının oluşturulması için gerekli iş hukuku ve toplu iş ilişkileri çerçevesinin ayrıca değerlendirilmesi talep edilmektedir.
2. Mesleki eğitim hakkı
Teknik personelin yılda belirli bir süre mesleki eğitim almasının sağlanması, eğitim sürelerinin çalışma koşulları bakımından güvence altına alınması ve eğitimlere erişimde fırsat eşitliğinin oluşturulması önerilmektedir.
3. Mesleki sorumluluk güvencesi
İşveren eksperin veya eksperlik şirketinin görevlendirmesi kapsamında çalışan teknik personelin görev ve sorumluluk sınırları açıkça belirlenmelidir.
Çalışanların, yetkileri dışında verilen işlemlerden kaynaklanan sorumluluklar bakımından korunmasına yönelik düzenlemeler yapılmalıdır.
4. Mesleki sorumluluk sigortası
Teknik personelin görev sınırları içinde gerçekleştirdiği işlemler bakımından, işveren sorumluluğu ve mesleki sorumluluk sigortası kapsamında güvence sağlanmasına yönelik modeller geliştirilmelidir.
5. Meslek hastalıkları ve iş yükünün değerlendirilmesi
Yoğun ekran kullanımı, uzun çalışma saatleri, yüksek dosya hacmi, saha incelemeleri ve psikososyal riskler bakımından mesleğe özgü risk değerlendirmeleri oluşturulmalıdır.
6. İş değişikliğinde mesleki hakların korunması
Mesleki sicil, kıdem ve eğitim kayıtlarının işveren değişikliği nedeniyle kaybolmaması sağlanmalıdır.
7. Mesleki gelişim destekleri
Teknik personelin üniversite eğitimi, sertifika programları ve mesleki yeterlilik sınavları için burs, indirim ve eğitim desteği modelleri oluşturulmalıdır.
8. Meslek içi yükselme ve fırsat eşitliği
Mesleki yükselmelerde yalnızca işveren takdirine bağlı olmayan; kıdem, eğitim, sınav ve yeterlilik ölçütlerini içeren objektif bir sistem kurulmalıdır.
9. Çalışanların mesleki temsili
Sigorta eksperlik ofislerinde çalışan teknik personelin, mesleki statülerini ve çalışma koşullarını ilgilendiren düzenlemeler hazırlanırken görüşlerinin alınması sağlanmalıdır.
Mesleki düzenleme çalışmalarında derneğimizin de temsil edilmesi talep edilmektedir.
X. Sigorta eksperlik ofislerinde personel niteliklerinin ve görev sınırlarının standartlaştırılması
Sigorta eksperlik hizmetlerinin kalitesinin artırılması, yalnızca bireylerin yeterliliklerinin geliştirilmesine değil, ofislerdeki çalışma düzeninin standartlaştırılmasına da bağlıdır.
Bu kapsamda:
- Eksperlik ofislerinde görev alan teknik personelin görev tanımları yazılı olmalıdır.
- Teknik personel ile ruhsatlı sigorta eksperinin yetkileri birbirinden açıkça ayrılmalıdır.
- Mesleki sicile kayıtlı personelin görev aldığı işlemler, izlenebilir kayıtlarla ilişkilendirilmelidir.
- Eksper raporunun mesleki sorumluluğu, ilgili mevzuat çerçevesinde ruhsatlı eksper üzerinde kalmalıdır.
- Teknik personelin yetkisiz biçimde bağımsız ekspertiz yapmasının önüne geçilmelidir.
- Mesleki eğitim almamış kişilerin teknik uzmanlık gerektiren görevlere atanmasına ilişkin standartlar belirlenmelidir.
- İş yükü, personel niteliği, veri güvenliği ve dosya kalite kontrolü alanlarında asgari ofis standartları oluşturulmalıdır.
XI. Dış hizmet sağlayıcıları karşısında eksperlik ofisi çalışanlarının mesleki haklarının korunması
Son yıllarda sigorta hasar süreçlerinde veri girişi, operasyonel koordinasyon, rapor hazırlığı ve dosya yönetimi gibi hizmetlerin farklı şirketler tarafından dış hizmet modeliyle sunulmasına yönelik uygulamalar gündeme gelmektedir.
Bu gelişmelerin, sigorta eksperlik ofislerinde çalışan teknik personelin istihdam güvencesini ve mesleki geleceğini olumsuz etkileyebileceği değerlendirilmektedir.
Bu nedenle:
- Dış kaynaklardan temin edilebilecek destek hizmetlerinin sınırları açıkça belirlenmelidir.
- Ruhsatlı eksperin yürütmesi gereken işlemler, yardımcı operasyonel faaliyetlerden ayrılmalıdır.
- Dış hizmet sağlayıcılarının teknik personel kullanımı bakımından tabi olacağı yeterlilik ve denetim şartları düzenlenmelidir.
- Eksperlik ofislerinde çalışan sicilli teknik personel ile dış hizmet sağlayıcılarında aynı nitelikte iş yapan personel arasında mesleki yeterlilik standartları oluşturulmalıdır.
- Yetkisiz ekspertiz faaliyetlerine karşı etkin denetim mekanizması kurulmalıdır.
- Dış kaynak kullanımının, çalışanların kanundan doğan haklarını dolanacak şekilde kullanılmasının önüne geçilmelidir.
Bu düzenlemelerin sigorta eksperliği faaliyetinin bağımsızlığını, kalite standartlarını ve nitelikli istihdamını koruyacağı kanaatindeyiz.
XII. Geçmiş mesleki deneyimlerin tanınması ve geçiş hükümleri
Yeni bir mesleki sicil ve unvan sistemi oluşturulurken, hâlihazırda eksperlik ofislerinde görev yapan çalışanların geçmiş hizmetlerinin yok sayılmaması büyük önem taşımaktadır.
Bu nedenle yeni düzenleme yürürlüğe girdiğinde:
- Önceki yıllara ait SGK hizmet dökümleri, iş sözleşmeleri, görev belgeleri ve ilgili diğer kayıtlar mesleki deneyimin ispatında dikkate alınmalıdır.
- Farklı eksperlik ofislerinde geçirilen çalışma süreleri birleştirilmelidir.
- Geçmişte çalışılan ofisin kapanmış olması, tek başına deneyimin tanınmasına engel olmamalıdır.
- Mevcut çalışanlara ilk sicil kaydı için en az on iki aylık geçiş süresi verilmelidir.
- Beş veya on yıllık deneyim koşullarını hâlihazırda karşılayan çalışanlar için özel unvan ve yeterlilik başvuru programları açılmalıdır.
- Mesleki deneyimin tespitinde objektif, denetlenebilir ve itiraza açık bir değerlendirme sistemi kurulmalıdır.
- Geçiş sürecinde kazanılmış haklar, hukuki güvenlik ve ölçülülük ilkeleri gözetilmelidir.
XIII. Mesleki temsil ve ortak çalışma komisyonu oluşturulması
Sigorta eksperlik ofislerinde çalışan teknik personelin mesleki statüsünün belirlenmesine ilişkin hazırlıklarda yalnızca sektörün kurumsal temsilcilerinin değil, doğrudan çalışanların da görüşlerinin alınması gerektiği kanaatindeyiz.
Bu nedenle SEDDK koordinasyonunda:
- TOBB Sigortacılık Müdürlüğü,
- Sigorta Eksperleri İcra Komitesi,
- Sigorta Eksper Asistanları Derneği,
- Sigortacılık Eğitim Merkezi (SEGEM),
- İlgili sigortacılık sektörü temsilcileri,
- Gerektiğinde üniversitelerin ve mesleki eğitim kurumlarının temsilcileri
ile ortak bir çalışma komisyonu oluşturulmasını öneriyoruz.
Komisyonun mesleki tanımlar, sicil sistemi, yeterlilik standartları, eğitim programları, kariyer basamakları, geçiş hükümleri ve çalışanların sosyal haklarına ilişkin çalışmalar yürütmesi talep edilmektedir.
XIV. Hukuki dayanak ve düzenleme ihtiyacı
Taleplerimizin değerlendirilmesinde başta 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu, Sigorta Eksperleri Yönetmeliği, Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliği ve ilgili diğer ikincil düzenlemelerin dikkate alınması gerektiği kanaatindeyiz.
Ayrıca:
- Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın çalışma ve sözleşme hürriyetine ilişkin 48. maddesi,
- Çalışma hakkı ve ödevine ilişkin 49. maddesi,
- Çalışma şartları ve dinlenme hakkına ilişkin 50. maddesi,
- Çalışanların örgütlenme ve sosyal haklarına ilişkin ilgili anayasal hükümler,
- 4857 sayılı İş Kanunu,
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu,
- 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu,
- 6754 sayılı Bilirkişilik Kanunu
çerçevesinde değerlendirme yapılması önem taşımaktadır.
Düzenleme önerilerimizin bir bölümünün mevcut yönetmeliklerle, bir bölümünün ise kanun değişikliği ve kurumlar arası iş birliğiyle hayata geçirilebileceğinin bilincindeyiz.
Bu sebeple önerilerimizin yalnızca mevcut yönetmelik hazırlığı kapsamında değil, gerektiğinde daha geniş kapsamlı bir sigortacılık mevzuatı reformunun parçası olarak değerlendirilmesini talep ediyoruz.
XV. Sonuç ve talep
Yukarıda açıklanan nedenlerle:
- Sigorta eksperlik ofislerinde çalışan teknik personelin, hazırlanması gündemde bulunan Sigorta Hasar Yönetmeliği ve ilgili mevzuatta açıkça tanımlanmasını,
- Teknik personele özgü mesleki sicil ve kayıt sisteminin TOBB bünyesinde oluşturulmasını ve çalışanlara bireysel sicil numarası verilmesini,
- Mesleki çalışma süreleri ile uzmanlık alanlarının kurumsal olarak kayıt altına alınmasını,
- Sigorta eksperliği sınavına girişte kural olarak en az iki yıllık belgelenmiş mesleki deneyim şartı getirilmesi ve ilgili alanlardaki eşdeğer deneyimlerin objektif biçimde düzenlenmesini,
- En az beş yıl fiilen çalışmış yükseköğretim mezunu kişilere, gerekli eğitim ve yeterlilik şartlarını karşılamaları kaydıyla Sigorta Eksperi Teknik Personeli unvanı verilmesini,
- En az on yıllık deneyime sahip, gerekli yeterlilikleri taşıyan çalışanlar için Sigorta Eksper Asistanı statüsü oluşturulmasını,
- Beş veya on yıl deneyime sahip çalışanların eksperlik mesleğine geçişinde sınavsız tamamlama eğitimi veya özel yeterlilik sınavı gibi alternatiflerin değerlendirilmesini; ihtiyaç duyulan kanuni düzenlemelerin hazırlanmasını,
- Sigorta Eksper Asistanı unvanı ve belgelenmiş çalışma deneyiminin, bilirkişilik başvurularında mesleki yeterlilik ve fiilî deneyimin ispatına katkı sağlayacak biçimde Adalet Bakanlığı ile koordineli olarak düzenlenmesini,
- Belirli deneyim ve eğitim koşullarını taşıyan çalışanlar için Hasar Yönetim Danışmanı mesleki statüsünün oluşturulmasını,
- Teknik personelin görev, yetki ve sorumluluklarının açıkça belirlenmesini,
- Mesleki eğitim, ücret standartları, iş sağlığı ve güvenliği, mesleki sorumluluk ve kariyer gelişimi konularında çalışanları koruyacak düzenlemeler hazırlanmasını,
- Dış hizmet sağlayıcılarının faaliyet sınırlarının belirlenerek eksperlik ofisi çalışanlarının mesleki haklarını zedeleyen uygulamaların önlenmesini,
- Mevcut çalışanların geçmiş hizmetlerinin yeni mesleki sicil sisteminde tanınmasını,
- Derneğimizin ilgili yönetmelik ve mevzuat çalışmalarına katılımının sağlanmasını,
- Gerekli kanuni değişiklikleri de kapsayacak şekilde SEDDK koordinasyonunda mesleki statü ve yeterlilik çalışma komisyonu kurulmasını,
- Hazırlanacak düzenleme taslağının, ilgili tarafların görüşlerinin alınması amacıyla derneğimizle paylaşılmasını,
- Başvurumuz hakkında yapılan değerlendirmelerin ve alınacak kararların tarafımıza yazılı olarak bildirilmesini
saygılarımızla arz ve talep ederiz.
Tarih: 28.10.2026
Murat Örs
Sigorta Eksper Asistanları Derneği
Yönetim Kurulu Başkanı
Ekler
- EK-1: Sigorta Eksperlik Teknik Personeli Mesleki Statü ve Kariyer Basamakları Yönetmelik Madde Önerileri
- EK-2: Mesleki Sicil, Eğitim ve Yeterlilik Sistemi Önerisi
- EK-3: Mesleki Deneyimin Tanınması ve Eksperliğe Geçiş Modeli Önerisi